Farmerschroeven: complete koopgids voor golfplaten, damwand en sandwichpanelen

Bij de montage van golfplaten, damwandprofiel of sandwichpanelen op een houten of stalen onderconstructie is de farmerschroef al decennia het standaard bevestigingsmiddel in de agrarische en industriële bouw. Toch loopt het in de praktijk regelmatig mis: de verkeerde boorpunt op staal, geen afdichtingsring waardoor het dak gaat lekken, of een kleur die niet aansluit bij de dakplaat. In dit artikel lees je als vakman alles over farmerschroeven kopen: welke uitvoering bij welke ondergrond hoort, hoe de EPDM-afdichting werkt en welke kleuren en maten er zijn.

Wat is een farmerschroef?

Een farmerschroef is een zelfborende constructieschroef met een zeskantkop, standaard voorzien van een aluminium ring met EPDM-afdichting onder de kop. De schroef is ontwikkeld voor het bevestigen van dunne metalen dak- en gevelplaten, zoals golfplaten en damwandprofiel, op zowel houten regelwerk als stalen constructies. Andere termen die in de praktijk voor hetzelfde type schroef gebruikt worden:

• Golfplaatschroef: verwijzing naar de meest gebruikte toepassing op gegolfde dakplaten
• Damwandschroef: voor montage van damwandprofiel op staal of hout
• Dakpanprofielschroef: specifiek voor dakpanprofielplaten
• Zeskantkopschroef met ring: beschrijving op basis van de kopvorm

Zoek je dus een farmerschroef met EPDM ring, dan kom je vrijwel altijd uit bij dit type: een zelfborende schroef met volledig schroefdraad, een boorpunt afgestemd op de ondergrond en een afdichtingsring die het boorgat waterdicht maakt.

Welke boorpunt voor welke ondergrond?

De juiste boorpunt is bepalend voor een snelle en nette montage. Farmerschroeven zijn leverbaar met verschillende boorpuntspecificaties:

• Gereduceerde boorpunt #1 (voor hout of dun staal): geschikt voor montage van damwand- of dakpanprofiel op een houten onderconstructie, of op staal tot circa 1,6 mm.
• Boorpunt #1 (standaard): voor montage op staal tot circa 1,6 à 2 mm, bijvoorbeeld bij dakpanprofielplaten.
• Boorpunt #2: voor montage op staal tot 3,5 à 4 mm, de juiste keuze bij een stevigere stalen onderconstructie.

Gebruik je de verkeerde boorpunt, dan draait de schroef door zonder grip te pakken, of kost het onnodig veel kracht om door het staal te boren. Werk bij een dikkere stalen ondergrond dan waarvoor de boorpunt geschikt is, altijd met een aangepaste variant of voorboren.

Zeskantkop: de standaard uitvoering

Farmerschroeven bij Schroeven.nl worden geleverd met een zeskantkop met aangeperste ring (5/16" zeskant), standaard met een 14 mm aluminium ring en EPDM-afdichting. Snel te verwerken met een moersleutelbit en biedt een hoog aandraaimoment, waardoor het de meest gebruikte kopvorm is voor dak- en gevelbeplating.

Bij overlappende bevestiging van dunne metalen platen op elkaar, ook wel "stitchers" genoemd, wordt vaak een kortere farmerschroef gebruikt, doorgaans tot 20 mm lang, zonder dat de onderconstructie geraakt hoeft te worden.

Waterdichtheid: het belang van de EPDM-ring

Het verschil tussen een goede en een slechte farmerschroef zit hem vaak in de afdichting. Onder de kop zit een ring, meestal 14 mm aluminium of roestvast staal, met daaronder een aangevulkaniseerde EPDM-ring. Bij correct aandraaien drukt deze ring zich aan tegen de dakplaat en sluit het boorgat volledig af tegen regen, sneeuw en tocht.

Let op bij montage: gebruik een schroefmachine met instelbaar koppel en een geadviseerde indraaisnelheid van doorgaans 1.800 tot 2.500 toeren per minuut. Draai je te hard aan, dan comprimeer je de EPDM-ring te sterk en verlies je de afdichtende werking. Draai je te licht aan, dan blijft er ruimte over waar vocht doorheen kan trekken.

Materiaal en coating: welke uitvoering voor welke omgeving?

Farmerschroeven zijn leverbaar in twee hoofdmaterialen, elk met een eigen oppervlaktebehandeling:

• Verzinkt staal: standaard uitgevoerd met een Cr(VI)-vrije zinklaag, geschikt voor de meeste agrarische en industriële toepassingen op hout of licht stalen constructies.
• RVS SUS410: met een Ruspert Silver-oppervlaktebehandeling die bestand is tegen minimaal 1.000 uur zoutsproeitest, een aanzienlijk hogere weerstand tegen corrosie dan standaard verzinkt staal. Deze uitvoering is de logische keuze bij kustnabije locaties of agressieve industriële omgevingen.

Twijfel je tussen verzinkt en RVS? Kijk dan niet alleen naar de prijs, maar ook naar de locatie en levensduur van het dak. Een goedkopere verzinkte schroef die na tien jaar roestvlekken op het dak achterlaat, is uiteindelijk duurder dan een RVS-variant die de volledige levensduur van de plaat meegaat.

In welke kleur bestel je een farmerschroef?

Net als bij gevelbeplating valt een niet-passende schroefkop bij dakbeplating al snel op. Farmerschroeven in RAL kleur zijn daarom leverbaar in elke RAL-kleur, waaronder veelgebruikte tinten als RAL 7016 (antracietgrijs), RAL 9005 (gitzwart), RAL 9002 (grijswit), RAL 9010 (zuiver wit), RAL 8004 (baksteenrood) en RAL 6009 (dennengroen). Ook blanke (ongecoate) varianten zijn verkrijgbaar.

Ontbreekt jouw specifieke kleur in het standaardassortiment? Dan is een farmerschroef op kleurbestelling meestal binnen enkele werkdagen te leveren, zodat de bevestigingspunten net zo onopvallend wegvallen als bij de rest van de dakbeplating. Bekijk ook onze pagina over schroeven in alle kleuren voor meer uitleg over kleurbestellingen.

Welke maat farmerschroef heb je nodig?

De meest gebruikte diameter voor farmerschroeven ligt tussen 4,0 en 5,0 mm, met zwaardere uitvoeringen tot 6,3 mm voor dikkere stalen profielen. De lengte kies je op basis van plaatdikte en onderconstructie. Veelgebruikte lengtes zijn:

• 10 tot 20 mm: voor overlappende montage van dunne platen op elkaar ("stitchers")
• 25 tot 35 mm: de meest gebruikte lengtes bij montage van dakpanprofiel of golfplaten op hout of staal
• 50 tot 60 mm: voor montage door een dikkere isolatielaag of sandwichpaneel heen
• 70 tot 100 mm: voor zwaardere constructies of extra dikke paneelopbouw

Twijfel je over de juiste lengte? Neem de totale opbouw (plaatdikte plus eventuele isolatie) plus voldoende indraagdiepte in de onderconstructie als uitgangspunt.

Toepassingen van farmerschroeven

Farmerschroeven worden breed ingezet in de agrarische, industriële en utiliteitsbouw. Denk aan:

• Montage van golfplaten en damwandprofiel op stalen constructies
• Bevestiging van dakpanprofielplaten op houten dakconstructies
• Montage van sandwichpanelen op hout of licht staal
• Overlappende bevestiging ("stitchen") van dunne metalen platen onderling
• Renovatie van agrarische schuren, loodsen en bedrijfshallen

Veelgemaakte fouten bij het monteren van farmerschroeven

• Een boorpunt gebruiken die niet is afgestemd op de dikte van het staal, waardoor de schroef doordraait of afbreekt
• De schroef te hard aandraaien, waardoor de EPDM-ring te sterk wordt samengedrukt en zijn afdichtende werking verliest
• Verzinkt materiaal gebruiken in een agressieve of kustnabije omgeving, met vroegtijdige corrosie tot gevolg
• Geen rekening houden met de kleur van de schroefkop op een zichtbaar dak- of gevelvlak
• Een te korte schroef kiezen, waardoor de indraagdiepte in de onderconstructie onvoldoende is

Veelgestelde vragen over farmerschroeven

Waarvoor gebruik je farmerschroeven?

Farmerschroeven zijn speciaal ontwikkeld voor het bevestigen van metalen dak- en gevelplaten, zoals golfplaten, damwandprofiel en sandwichpanelen, op houten of stalen onderconstructies.

Moet ik altijd voorboren bij farmerschroeven?

Meestal niet, want de meeste farmerschroeven hebben een zelfborende punt. Bij dikkere stalen constructies dan waarvoor de boorpunt geschikt is, kan voorboren wel nodig zijn.

Wat is het voordeel van de ring met EPDM-rubber?

De aluminium of RVS ring met aangevulkaniseerde EPDM-rubber zorgt voor een waterdichte afdichting van het boorgat en voorkomt dat er vocht onder de schroefkop binnendringt.

Zijn farmerschroeven geschikt voor buitengebruik?

Ja. Ze zijn gemaakt van verzinkt staal of RVS SUS410 met een corrosiebestendige coating, waardoor ze bestand zijn tegen langdurige weersinvloeden. RVS SUS410 met Ruspert Silver-coating is de beste keuze voor kustnabije of industriële omgevingen.

In welke kleuren zijn farmerschroeven verkrijgbaar?

Farmerschroeven zijn leverbaar in een groot aantal RAL-kleuren die aansluiten bij gangbare dak- en gevelplaten. Ontbreekt jouw kleur in het standaardassortiment, dan is een schroef op kleurbestelling meestal binnen enkele werkdagen leverbaar.

Welke lengtes zijn gangbaar voor farmerschroeven?

Veelgebruikte lengtes liggen tussen 10 mm en 100 mm, afhankelijk van plaatdikte, eventuele isolatie en onderconstructie.

Farmerschroeven bestellen

Bij Schroeven.nl vind je een compleet assortiment farmerschroeven met zeskantkop, in verzinkt staal of RVS SUS410, met EPDM-afdichting en in vrijwel elke gangbare RAL-kleur. Voor 16:00 besteld op werkdagen is morgen in huis, en gratis verzending vanaf € 50,- (excl. btw). Twijfel je over de juiste boorpunt, kleur of lengte voor jouw project? Neem contact met ons op voor persoonlijk technisch advies.